Farz olan zekât, kimlere düştüğü ve hak eden alıcıları.
229 · Hadis · Bu Türkçe çeviri yapay zeka destekli olarak hazırlanmıştır.
Bize Muhammed b. el-Müsennâ tahdis etti; bize İbn Ebî Adî, İbn Avn'dan, o Muhammed'den, o da Abîde'den tahdis etti. (Abîde) dedi ki: Size ancak ondan (Ali'den) işittiğimi rivayet ederim. Sonra Ali'den, Eyyûb'un hadisi benzerini merfû olarak zikretti.
Bize Abd b. Humeyd tahdis etti; bize Abdürrezzâk b. Hemmâm tahdis etti; bize Abdülmelik b. Ebî Süleyman tahdis etti; bize Seleme b. Küheyl tahdis etti; bana Zeyd b. Vehb el-Cühenî tahdis etti ki, o, Ali (r.a.) ile beraber olup Hâricîlere doğru yürüyen ordunun içindeydi. Ali (r.a.) şöyle dedi: Ey insanlar! Ben Resûlullah'ı (s.a.v.) şöyle derken işittim: 'Ümmetimden bir kavim çıkacak; Kur'an okuyacaklar. Sizin kıraatiniz onların kıraatinin yanında hiçbir şey, namazınız onların namazının yanında hiçbir şey, orucunuz onların orucunun yanında hiçbir şey değildir. Kur'an okuyacaklar, onun kendi lehlerine olduğunu sanacaklar; hâlbuki o aleyhlerinedir. Namazları köprücük kemiklerini geçmez. Okun avı delip geçtiği gibi İslâm'dan çıkarlar.' Onlara isabet edecek (onları öldürecek) ordu, Nebîlerinin (s.a.v.) diliyle kendileri için takdir edilen (mükâfatı) bilseydi, (başka) amelden vazgeçerlerdi (buna güvenip amel etmeyi bırakırlardı). Bunun alâmeti şudur: İçlerinde bir adam vardır ki, pazusu (üst kolu) var, fakat ön kolu yoktur; pazusunun başında memenin ucu gibi bir şey vardır, üzerinde beyaz kıllar bulunur. Siz Muâviye'ye ve Şam halkına gidiyor da bunları çocuklarınızın ve mallarınızın başında (ardınızda) mı bırakıyorsunuz? Vallahi ben, bunların o kavim olmasını umuyorum; çünkü onlar haram kan döktüler ve insanların otlaktaki hayvanlarına baskın yaptılar. Haydi Allah'ın adıyla yürüyün. Seleme b. Küheyl dedi ki: Zeyd b. Vehb bana (yolun) her konağını anlattı; nihayet dedi ki: Bir köprüden geçtik. Karşılaştığımızda, o gün Hâricîlerin başında Abdullah b. Vehb er-Râsibî vardı. Onlara: 'Mızrakları bırakın ve kılıçlarınızı kınlarından sıyırın; çünkü ben, Harûrâ günü size yaptıkları gibi (barış için) size and vererek çağırmalarından korkuyorum' dedi. (Ali'nin ordusu) geri döndü, mızraklarını attı, kılıçları sıyırdı; insanlar da onlara mızraklarıyla saldırdı. (Râvi) dedi ki: Onlar üst üste öldürüldü. O gün (Ali'nin) adamlarından yalnızca iki kişi şehit oldu. Ali (r.a.): 'Onların içinde eli sakat olanı (muhdeci) arayın' dedi. Onu aradılar, fakat bulamadılar. Bunun üzerine Ali (r.a.) bizzat kendisi kalktı; nihayet üst üste öldürülmüş bir topluluğa geldi. 'Onları (öbürlerini) çekin (geri alın)' dedi. Onu yere en yakın (en altta) buldular. (Ali) tekbir getirdi, sonra: 'Allah doğru söyledi, Resûlü de tebliğ etti' dedi. (Râvi) dedi ki: Abîde es-Selmânî ona doğru kalkıp: 'Ey müminlerin emiri! Kendisinden başka ilâh olmayan Allah aşkına, sen bu hadisi Resûlullah'tan (s.a.v.) (bizzat) işittin mi?' dedi. (Ali): 'Evet, kendisinden başka ilâh olmayan Allah'a yemin olsun' dedi. Nihayet ona üç kez yemin ettirdi, o da ona yemin ediyordu.
Bana Ebü't-Tâhir ve Yûnus b. Abdil'a'lâ tahdis edip dediler ki: Bize Abdullah b. Vehb haber verdi; bana Amr b. el-Hâris, Bükeyr b. el-Eşecc'den, o Büsr b. Saîd'den, o da Resûlullah'ın (s.a.v.) mevlâsı Ubeydullah b. Ebî Râfi'den haber verdi ki: Harûriyye çıktığında -o (Ubeydullah) Ali b. Ebî Tâlib (r.a.) ile beraberdi- onlar 'Hüküm ancak Allah'ındır' dediler. Ali dedi ki: Hak bir söz, fakat onunla bâtıl kastedilmiştir. Şüphesiz Resûlullah (s.a.v.) bir kavmi vasfetti; ben onların vasfını bunlarda görüyorum: 'Hakkı dilleriyle söylerler, (fakat) o şundan öteye geçmez -eliyle boğazına işaret etti-. Allah'ın yarattıkları içinde O'na en menfur (nefret ettiği) olanlardandırlar. İçlerinde siyah bir adam vardır; iki elinden biri koyunun memesi yahut memenin ucu gibidir.' Ali b. Ebî Tâlib (r.a.) onları öldürdüğünde: 'Bakın (arayın)' dedi. Baktılar, fakat bir şey bulamadılar. Bunun üzerine: 'Dönün (yine arayın); vallahi ben yalan söylemedim, bana da yalan söylenmedi' dedi -iki yahut üç kez-. Sonra onu bir virânede buldular; getirip önüne koydular. Ubeydullah dedi ki: Ben onların bu işine ve Ali'nin onlar hakkındaki sözüne şahit (hazır) idim. Yûnus rivayetinde şunu ekledi: Bükeyr dedi ki: Bana bir adam, İbn Huneyn'den tahdis etti ki, o: 'Ben o siyah adamı gördüm' demiştir.
Bize Şeybân b. Ferrûh tahdis etti; bize Süleyman b. el-Mugîre tahdis etti; bize Humeyd b. Hilâl, Abdullah b. es-Sâmit'ten, o da Ebû Zerr'den tahdis etti. (Ebû Zerr) dedi ki: Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: 'Şüphesiz benden sonra ümmetimden -yahut: benden sonra ümmetimden olacak- bir kavim, Kur'an okuyacak, (fakat okudukları) gırtlaklarını geçmeyecek. Okun avdan çıktığı gibi dinden çıkacaklar, sonra ona (dine) dönmeyecekler. Onlar mahlûkatın ve yaratılmışların en şerlisidir.' İbnü's-Sâmit dedi ki: el-Hakem el-Gıfârî'nin kardeşi Râfi' b. Amr el-Gıfârî ile karşılaştım; 'Ebû Zerr'den işittiğim şu şu hadis nedir?' deyip bu hadisi ona anlattım. O da: 'Ben de onu Resûlullah'tan (s.a.v.) işittim' dedi.
Bize Ebû Bekr b. Ebî Şeybe tahdis etti; bize Ali b. Müshir, eş-Şeybânî'den, o da Yüseyr b. Amr'dan tahdis etti. (Yüseyr) dedi ki: Sehl b. Huneyf'e: 'Nebî'yi (s.a.v.) Hâricîleri anarken işittin mi?' diye sordum. Şöyle dedi -eliyle doğuya işaret ederek-: 'İşittim: Kur'an'ı dilleriyle okuyan bir kavim (gelecek); (okudukları) köprücük kemiklerini geçmez. Okun avı delip geçtiği gibi dinden çıkarlar.'
Bunu bize Ebû Kâmil tahdis etti; bize Abdülvâhid tahdis etti; bize Süleyman eş-Şeybânî bu isnad ile tahdis etti ve: 'Ondan (o gruptan) topluluklar çıkacak' dedi.
Bize Ebû Bekr b. Ebî Şeybe ve İshâk, ikisi birlikte Yezîd'den tahdis etti -Ebû Bekr: Bize Yezîd b. Hârûn tahdis etti, dedi-; (o) el-Avvâm b. Havşeb'den; bize Ebû İshâk eş-Şeybânî, Üseyr b. Amr'dan, o da Sehl b. Huneyf'ten, o da Nebî'den (s.a.v.) tahdis etti. (Nebî) şöyle buyurdu: 'Doğu tarafında, başları tıraşlı bir kavim şaşkınlık içinde türeyecek (dolaşacak).'
Bize Ubeydullah b. Muâz el-Anberî tahdis etti; bize babam tahdis etti; bize Şu'be, Muhammed'den -ki o İbn Ziyâd'dır- tahdis etti; (o) Ebû Hureyre'yi şöyle derken işitti: Hasan b. Ali, sadaka hurmasından bir hurma alıp ağzına koydu. Bunun üzerine Resûlullah (s.a.v.): 'Kıh kıh (bırak, tükür), onu at! Bizim sadaka yemediğimizi bilmiyor musun?' buyurdu.
Bize Yahyâ b. Yahyâ, Ebû Bekr b. Ebî Şeybe ve Züheyr b. Harb, hepsi Vekî'den, o da Şu'be'den bu isnad ile tahdis etti ve (Resûlullah'ın sözü olarak): 'Bize sadaka helâl değildir' dedi.
Bize Muhammed b. Beşşâr tahdis etti; bize Muhammed b. Ca'fer tahdis etti. (Diğer bir tarikle) Bize İbnü'l-Müsennâ tahdis etti; bize İbn Ebî Adî tahdis etti; her ikisi de Şu'be'den bu isnad ile, İbn Muâz'ın dediği gibi: 'Biz sadaka yemeyiz' (dediğini rivayet etti).
Bana Hârûn b. Saîd el-Eylî tahdis etti; bize İbn Vehb tahdis etti; bana Amr haber verdi ki, Ebû Hureyre'nin mevlâsı Ebû Yûnus ona, Ebû Hureyre'den, o da Resûlullah'tan (s.a.v.) tahdis etti ki, (Resûlullah) şöyle buyurdu: 'Ben ailemin yanına dönerim de yatağımın üzerine düşmüş bir hurma bulurum; sonra onu yemek için kaldırırım, sonra sadaka olmasından korkarak onu (elimden) atarım.'
Bize Muhammed b. Râfi' tahdis etti; bize Abdürrezzâk b. Hemmâm tahdis etti; bize Ma'mer, Hemmâm b. Münebbih'ten tahdis etti. (Hemmâm) dedi ki: İşte bu, Ebû Hureyre'nin bize Muhammed Resûlullah'tan (s.a.v.) tahdis ettikleridir; (Ebû Hureyre) birtakım hadis zikretti, onlardan biri de şudur: Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: 'Vallahi ben ailemin yanına dönerim de yatağımın -yahut evimin içinde- üzerine düşmüş bir hurma bulurum; onu yemek için kaldırırım, sonra sadaka -yahut sadakadan- olmasından korkarak onu (elimden) atarım.'
Bize Yahyâ b. Yahyâ tahdis etti; bize Vekî', Süfyân'dan, o Mansûr'dan, o Talha b. Musarrif'ten, o da Enes b. Mâlik'ten haber verdi ki: Nebî (s.a.v.) bir hurma buldu ve: 'Sadakadan olmasından (korkmasaydım) onu yerdim' buyurdu.
Bize Ebû Küreyb tahdis etti; bize Ebû Üsâme, Zâide'den, o Mansûr'dan, o da Talha b. Musarrif'ten tahdis etti; bize Enes b. Mâlik tahdis etti ki: Resûlullah (s.a.v.) yolda bir hurmaya uğradı ve: 'Sadakadan olmasından (korkmasaydım) onu yerdim' buyurdu.
Bize Muhammed b. el-Müsennâ ve İbn Beşşâr tahdis edip dediler ki: Bize Muâz b. Hişâm tahdis etti; bana babam, Katâde'den, o da Enes'ten tahdis etti ki: Nebî (s.a.v.) bir hurma buldu ve: 'Sadaka olmasından (korkmasaydım) onu yerdim' buyurdu.
Bana Abdullah b. Muhammed b. Esmâ ed-Dubaî tahdis etti; bize Cüveyriye, Mâlik'ten, o da ez-Zührî'den tahdis etti ki, Abdullah b. Abdillah b. Nevfel b. el-Hâris b. Abdilmuttalib ona tahdis etti ki, Abdülmuttalib b. Rebîa b. el-Hâris ona (şöyle) tahdis etti: Rebîa b. el-Hâris ve Abbâs b. Abdilmuttalib bir araya geldi ve dediler ki: Vallahi, şu iki genci -bana ve Fadl b. Abbâs'a dediler- Resûlullah'a (s.a.v.) göndersek de onunla konuşsalar; (Resûlullah) onları şu sadakalar (zekât işleri) üzerine (âmil) tayin eder, onlar da insanların ödediğini öder ve insanların aldığı (paydan) alırlardı. Onlar bunu konuşurken Ali b. Ebî Tâlib gelip yanlarında durdu; bunu ona anlattılar. Ali b. Ebî Tâlib: 'Yapmayın; vallahi o bunu yapmaz (kabul etmez)' dedi. Rebîa b. el-Hâris ona yönelip: 'Vallahi sen bunu ancak bize karşı kıskançlığından yapıyorsun. Vallahi sen Resûlullah'ın (s.a.v.) damatlığına eriştin de biz seni bundan dolayı kıskanmadık' dedi. Ali: 'Onları gönderin' dedi. (Onlar) gittiler, Ali (yatağa) uzandı. (Râvi) dedi ki: Resûlullah (s.a.v.) öğle namazını kılınca, ondan önce (onun) odasına vardık ve gelinceye kadar orada durduk. (Resûlullah) gelip kulaklarımızdan tuttu, sonra: 'İçinizde gizlediğinizi (gönlünüzdekini) çıkarın (söyleyin)' buyurdu. Sonra (içeri) girdi, biz de yanına girdik; o gün Zeyneb bint Cahş'ın yanındaydı. Konuşmayı birbirimize bıraktık; sonra birimiz konuşup: 'Ey Allah'ın Resûlü, sen insanların en iyisi ve akrabalık bağını en çok gözetenisin. Biz evlilik çağına eriştik; geldik ki bizi şu sadakalardan bazısı üzerine (âmil) tayin edesin; biz de insanların sana ödediği gibi sana ödeyelim ve onların aldığı gibi alalım' dedi. (Râvi) dedi ki: (Resûlullah) uzun süre sustu, öyle ki onunla (tekrar) konuşmak istedik. Zeyneb de perde arkasından bize 'onunla konuşmayın' diye işaret ediyordu. Sonra şöyle buyurdu: 'Şüphesiz sadaka, Muhammed ailesine yakışmaz; o ancak insanların kirleridir. Bana Mahmiye'yi -ki humus (beşte bir) işlerine bakıyordu- ve Nevfel b. el-Hâris b. Abdilmuttalib'i çağırın.' (Râvi) dedi ki: İkisi de ona geldi. (Resûlullah) Mahmiye'ye: 'Şu genci -Fadl b. Abbâs'ı kastederek- kızınla evlendir' dedi; o da onu (kızıyla) evlendirdi. Nevfel b. el-Hâris'e: 'Şu genci -beni kastederek- kızınla evlendir' dedi; o da beni (kızıyla) evlendirdi. Mahmiye'ye: 'Bunların ikisi adına humustan şu kadar mehir ver' dedi. Zührî dedi ki: (Mahmiye) onu (miktarı) bana belirtmedi.
Bize Hârûn b. Ma'rûf tahdis etti; bize İbn Vehb tahdis etti; bana Yûnus b. Yezîd, İbn Şihâb'dan, o Abdullah b. el-Hâris b. Nevfel el-Hâşimî'den haber verdi ki, Abdülmuttalib b. Rebîa b. el-Hâris b. Abdilmuttalib ona haber verdi: Babası Rebîa b. el-Hâris b. Abdilmuttalib ve Abbâs b. Abdilmuttalib, Abdülmuttalib b. Rebîa'ya ve Fadl b. Abbâs'a: 'Resûlullah'a (s.a.v.) gidin' dedi. Ve hadisi Mâlik'in hadisi benzeri şekilde anlattı. Onda şöyle dedi: Ali ridâsını (abasını) atıp üzerine uzandı ve: 'Ben Ebû Hasen'im, reisim (el-karm)! Vallahi, oğullarınız Resûlullah'a (s.a.v.) gönderdiğiniz şeyin cevabıyla size dönünceye kadar yerimden ayrılmam' dedi. Ve hadiste (şunu) dedi: Sonra bize: 'Şüphesiz bu sadakalar ancak insanların kirleridir; onlar Muhammed'e ve Muhammed ailesine helâl değildir' buyurdu. Ve yine şöyle dedi: Sonra Resûlullah (s.a.v.): 'Bana Mahmiye b. Cez'i çağırın' buyurdu. O, Benî Esed'den bir adamdı; Resûlullah (s.a.v.) onu humuslar (ganimetin beşte biri) üzerine (memur) tayin etmişti.
Bize Kuteybe b. Saîd tahdis etti; bize Leys tahdis etti. (Diğer bir tarikle) Bize Muhammed b. Rumh tahdis etti; bize el-Leys, İbn Şihâb'dan haber verdi ki, Ubeyd b. es-Sebbâk şöyle dedi: Nebî'nin (s.a.v.) zevcesi Cüveyriye ona haber verdi ki: Resûlullah (s.a.v.) onun yanına girip: 'Yiyecek bir şey var mı?' buyurdu. (Cüveyriye): 'Hayır, vallahi ey Allah'ın Resûlü, yanımızda, azatlı cariyeme sadakadan verilen bir koyun kemiğinden başka yiyecek yok' dedi. (Resûlullah): 'Onu (bana) yaklaştır; çünkü o (sadaka) yerine (mahalline) ulaşmıştır' buyurdu.
Bize Ebû Bekr b. Ebî Şeybe, Amr en-Nâkıd ve İshâk b. İbrahim, hepsi İbn Uyeyne'den, o da ez-Zührî'den bu isnad ile bunun benzerini tahdis etti.
Bize Ebû Bekr b. Ebî Şeybe ve Ebû Küreyb tahdis edip dediler ki: Bize Vekî' tahdis etti. (Diğer bir tarikle) Bize Muhammed b. el-Müsennâ ve İbn Beşşâr tahdis edip dedi ki: Bize Muhammed b. Ca'fer tahdis etti; her ikisi de Şu'be'den, o Katâde'den, o da Enes'ten (rivayet etti). (Diğer bir tarikle) Bize Ubeydullah b. Muâz -lafız ona ait- tahdis etti; bize babam tahdis etti; bize Şu'be, Katâde'den tahdis etti; (o) Enes b. Mâlik'i şöyle derken işitti: Berîre, Nebî'ye (s.a.v.) kendisine sadaka olarak verilen bir et hediye etti. (Nebî): 'O, onun için sadaka, bizim için hediyedir' buyurdu.